Militair historicus Beevor schreef vorig jaar een indrukwekkende geschiedenis van D-day, van de landing in Normandië (6-6-1944) tot aan de bevrijding van Parijs (25-8-1944). Nu 66 jaar geleden. In zijn boek komen geen slecht Engels sprekende Duitsers voor en ook geen kauwgumuitdelende Yankees. Wel brengt hij het strijdverloop nauwkeurig in kaart, vaak met een inzichtelijk kaartje erbij. De Engelse leider van de strijdkrachten Montgomery vertelde bijvoorbeeld lang niet al zijn plannen aan zijn Amerikaanse collega Eisenhower. Na de helikopterview zoomt de auteur in op het slagveld. De lezer krijgt daardoor een goed beeld van de impact van miscommunicatie, mismanagement en een enkel wijs besluit van de legerleiding op de gewone soldaat.

Altijd bang zijn

Slachtingen, gruwelen en angsten zijn in het boek van alle filmische heldenromantiek ontdaan. In The Longest Day lijkt het nog wel aardig om aan de zijde van John Wayne badguys af te knallen. Bij Saving Private Ryan valt na de benauwde openingsscène ook genoeg eer en glorie te behalen. Het boek van de historicus is realistischer. Hoe realistisch? Totale objectiviteit is een illusie, iedere betrokkene van de invasie zou zijn eigen verhaal kunnen vertellen. Dat gezegd hebbende: Beevor doet een goede poging zo feitelijk mogelijk beide kanten van het verhaal te belichten. Van alle opsmuk ontdaan schetst hij een beeld van mannen die de hele oorlog geen schot lossen. Altijd bang zijn. Zo snel mogelijk naar huis willen. Beevor schrijft zonder poespas. Hij laat zijn honderden bronnen het werk doen en daardoor verdwijnt geruisloos het onderscheid tussen goed en kwaad. Niet het onderscheid tussen het nazi-bewind en de democratieën, maar wel het onderscheid tussen de Duitse en Amerikaanse soldaten.

Jongensboek

Al waren de geallieerden vooral in de lucht oppermachtig, door alle heuvels en heggen was de verdedigende partij in het voordeel. Door de felle en bloedige strijd leden beide partijen enorme verliezen. De ‘schmutziger Buschkrieg’ maakte dat soldaten niet geneigd waren veel medelijden te hebben met gevangenen. Integendeel: veel gevangen werden ‘per ongeluk’ alsnog afgemaakt. Het boek eindigt uiteraard met de bevrijding van Parijs, maar na 500 pagina’s van gevechtshandelingen en de gevolgen daarvan, geeft die bevrijding de lezer nauwelijks nog voldoening. Het boek is in een droge, haast klinische stijl geschreven. Veel gevechtshandelingen, beschrijvingen van wapentuig, feiten en cijfers. Weinig meningen van de schrijver. Kortom: een jongensboek. Een boek dat een genuanceerd beeld schetst van hen die stierven voor onze vrijheid. En van hen die stierven voor Adolf Hitler.