De PVV is nu virtueel de grootste partij, ondanks de aanzwellende tsunami van kritiek vanuit de linkse kerk. Of is de PVV de grootste dankzij alle kritiek? Hoe het ook zij: de PVV staat er in de peilingen prima voor, terwijl de linkse partijen in de marge rommelen. Veel linkse politici komen niet verder dan het afwijzen van Wilders, het PVV gedachtegoed en verketteren iedereen die van zins is met deze ‘moderne Hitler’ samen te werken. En de 1,5 miljoen PVV-stemmers? Daar moeten we het maar niet over hebben. Deze onnozelaars hebben weliswaar stemrecht, maar niet begrepen wie hun belangen het best behartigt. Zo zit het. Toch? Of pakt Wilders al die stemmen, omdat de linkse elite niet luistert? Nog steeds niet luistert naar de echte problemen van echte mensen, maar problemen direct gaat verklaren, bagatelliseren, ontkennen en negeren?
Mensen stemmen op Wilders, omdat ze willen dat overlastgevend en crimineel gedrag (van Marokkanen) hard wordt aangepakt. Dat is door subsidieverkwisters ooit onderzocht en was u waarschijnlijk ook al opgevallen. De Wilders-stemmers verzinnen niet alleen maar problemen. De gevangenissen zitten echt vol met buitenlanders. Wat zegt u? Jazeker, er zitten meer allochtonen (55%, 2008) dan autochtonen in de gevangenis. Daarnaast is de overlast in veel buurten groot. Kijk maar eens naar een lokale versie van Opsporing Verzocht in grotere steden. Je ziet jonge Marokkanen chauffeurs bespugen, meisjes lastigvallen en roofovervallen plegen. Nu is het wachten op de Pavlov-reactie. Ik zal u helpen. Wilt u het liefst verklaren, bagatelliseren, ontkennen of negeren? Kies uit de volgende 4 smaken de reactie die het beste aansluit bij uw persoonlijke politieke denkbeelden.
1. Verklaren. De verklarende reactie past het beste bij mensen met een sociaaldemocratische achtergrond. U kunt bijvoorbeeld stellen: “Het is niet de etniciteit die leidt tot overlast en criminaliteit, maar het feit dat we in de jaren ’60 analfabete boeren hebben gehaald om hier het vuile werk op te knappen. Hun nakomelingen hebben een lager onderwijsniveau, een lager inkomen, zijn het mikpunt van discriminatie en belanden daardoor eerder in de criminaliteit.”
2. Bagatelliseren. De bagatelliserende reactie sluit het beste aan bij progressieve mensen in het bezit van een universitaire graad en een heilig geloof in de wetenschap (de beruchte linkse elite). Probeert u deze eens: “Er zijn veel meer goede dan slechte Marokkanen. De criminaliteit daalt al jaren. Jeugdgevangenissen sluiten wegens gebrek aan criminelen. Kortom: op alle fronten daalt de criminaliteit, de cijfers bewijzen het.”
3. Ontkennen. Deze reactie wordt steeds zeldzamer, maar is nog wel terug te vinden bij een select groepje linkse idealisten. U zegt bijvoorbeeld: “Er is geen probleem. Nederland is een open-economie, zonder immigranten zijn we door de vergrijzing reddeloos verloren en eten we enkel hutspot, boerenkool en zure zult. Willen we dat? Of willen we een dynamische, moderne en multiculturele samenleving zijn die over landgrenzen kijkt en ophoudt met navelstaren!”
4. Negeren. De perfecte D66 reactie. Zie bijvoorbeeld hun website, waar met geen woord gerept wordt over overlast, laat staan overlast veroorzaakt door bepaalde bevolkingsgroepen. Uw vrijzinnige reactie luidt: “Wilders is een gevaar voor de rechtsstaat. Zijn uitspraken stigmatiseren een bevolkingsgroep en verdelen de bevolking in een wij-zij samenleving.”
Wat deze 4 reacties gemeen hebben, is dat er niet geluisterd wordt, maar direct wordt verklaard, gebagatelliseerd, genegeerd of ontkend. Alleen door te luisteren, een afweging te maken, is de zin van de onzin te scheiden. Die stap, de zin van de onzin scheiden, wordt nu overgeslagen. Kritiek op alle onzin die Wilders óók uitkraamt, mist daardoor de broodnodige diepgang en effectiviteit. Als je de vinger wel op de zere plek legt, wint nuancering en zinvolle kritiek aan kracht. Daarbij komt: de oplossingen die links aandraagt zijn zelden geschikt voor het hier en nu. Goed onderwijs, inkomensnivellering en een einde maken aan discriminatie zijn prachtige idealen. Het probleem is dat je die idealen niet van vandaag op morgen verwezenlijkt. Wat doet links aan de overlast die nu plaatsvindt?

Van oudsher kijkt links meer naar de maatschappij en rechts meer naar het individu. Nu links in de oppositiebankjes dreigt te belanden, is het voor de progressieven belangrijk niet terug te vallen op linkse automatismen. Ongewenst gedrag moet niet eerst verklaard worden, maar dient direct gecorrigeerd te worden. Dat zijn geen schokkende nieuwe inzichten, maar links vergeet die inzichten nog te vaak. Uitzonderingen op links zijn er gelukkig ook. Een uitzondering als PvdA’er Hans Spekman luistert wel. Doordat hij luistert, wordt er soms ook naar hem geluisterd. Hij kan begrijpelijk maken dat Marokkaanse overlastgevers hard moeten worden aangepakt, terwijl hij tegelijkertijd pleit voor de rechten van kinderen van vreemdelingen. Het zal geen toeval zijn dat uitgerekend hij jarenlang woonde in het Utrechtse Zuilen, een buurt die vraagt om luisterende én handelende politici.
Progressief Nederland heeft meer Hans Spekmannen nodig. Misschien niet zijn slobbertruien, maar wel zijn denkbeelden.